Alarmujące wyniki badania STOP18! 7 na 10 nastolatków kupuje papierosy w sklepie, pomimo zakazu sprzedaży niepełnoletnim.
7 na 10 nastolatków (75,8%) deklaruje, że kupuje e-papierosy i papierosy w sklepach stacjonarnych, pomimo zakazu sprzedaży takich wyrobów osobom niepełnoletnim, wynika z ogólnopolskiego badania przeprowadzonego na zlecenie STOP18! Ponad 70% ankietowanych nastolatków przyznaje też, że sprzedawcy często nie sprawdzają ich wieku.
Najczęściej wskazywanym przez osoby niepełnoletnie miejscem zakupu był sklep stacjonarny (sklep spożywczy, kiosk czy specjalistyczny z e-papierosami, tzw. vape shop). W tych miejscach zakup deklaruje najwięcej, bo aż 75,8% nastolatków biorących udział w badaniu. Co dziesiąty nastolatek kupuje wyroby nikotynowe w sklepie Internetowym (10% odpowiedzi), co dwudziesty (4,5%) poprzez media społecznościowe, a 9,7% ankietowanych osób niepełnoletnich wskazuje inne sposoby zakupu takich wyrobów.
Źródło: badanie STOP18!, czerwiec 2026
Zgodnie z przepisami zakazane jest udostępnianie wyrobów tytoniowych, papierosów elektronicznych, pojemników zapasowych oraz woreczków nikotynowych osobom poniżej 18. roku życia. Jednym z podstawowych mechanizmów umożliwiających skuteczne egzekwowanie tego zakazu jest weryfikacja wieku klienta. W przypadku wątpliwości co do pełnoletności kupującego sprzedawca może zażądać okazania dokumentu potwierdzającego wiek. Naruszenie zakazu sprzedaży osobom niepełnoletnim stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny do 2000 zł.
Jak wynika z badania STOP18!, ponad 70% nastolatków nie miało większych problemów z zakupem wyrobów tytoniowych lub nikotynowych, ze względu na brak weryfikacji wieku kupującego. Prawie połowa (44,7%) deklaruje, że sprzedawca tylko czasami prosi ich o okazanie dowodu osobistego, a co czwarty (24,3%), że właściwie nigdy tego nie robi. Co trzeci nastolatek biorący udział w badaniu zgłosił, że sprzedawcy regularnie weryfikują wiek najmłodszych klientów (31,1%).
Źródło: badanie STOP18!, czerwiec 2026
Wyroby tytoniowe i nikotynowe są szczególnym rodzajem towarów konsumpcyjnych, skierowanych wyłącznie do osób pełnoletnich. W tym przypadku nie ma i nie może być miejsca na jakąkolwiek pobłażliwość czy niestaranność ze strony sprzedawcy. Niestety, najnowsze badanie STOP18! pokazuje, że mamy tu jeszcze sporą pracę do wykonania – mówi Maciej Ptaszyński, prezes Polskiej Izby Handlu. – Dlatego w ramach Programu STOP18! zachęcamy cały sektor handlowy do zachowania szczególnej ostrożności oraz każdorazowego sprawdzania dowodu osobistego osobom, których wiek może budzić wątpliwości sprzedawcy. Zachęcamy więc do wyjścia poza przewidzianą w ustawie „możliwość weryfikacji wieku”. Niech ta „możliwość” wszędzie zmieni się w obowiązek. Każde dziecko, któremu sprzedawca odmawia sprzedaży papierosów to sukces nie tylko dla zdrowia publicznego, ale dla całego handlu – dodaje Maciej Ptaszyński.
Nieletni najczęściej sięgają po e-papierosy i papierosy
W badaniu STOP18! sprawdzono, jakie produkty tytoniowe lub nikotynowe najczęściej kupują osoby niepełnoletnie.
Wśród nastolatków dominują e-papierosy: wskazuje je 71,6% wszystkich badanych, deklarujących korzystanie z wyrobów tytoniowych i nikotynowych (85,4% 16-latków i 69,5% 17-latków). Wśród starszych uczestników badania wyższy jest odsetek palaczy papierosów (14,6% wśród 16-latków i 25,3% 17-latków). Udział innych wyrobów jest wyraźnie niższy i pojawia się w starszej kategorii wiekowej, wśród 17-latków, gdzie 2,6% deklaruje zakupy tytoniu do palenia, 1,5% tytoniu do podgrzewania i 1,1% saszetek nikotynowych.
Źródło: badanie STOP18!, czerwiec 2026
Co dziesiąty nastolatek kupuje wyroby nikotynowe w sieci
Badanie STOP18! zwraca uwagę na rolę kanałów Internetowych jako miejsca zakupu wyrobów tytoniowych i nikotynowych. Sklepy online, media społecznościowe i komunikatory są dziś wykorzystywane przez osoby niepełnoletnie do zakupu wyrobów nikotynowych.
Dane STOP18! wskazują, że ankietowani nastolatkowie nabywają e-papierosy zarówno w sklepach stacjonarnych, jak i przez Internet. W tradycyjnych punktach sprzedaży e-papierosy są kupowane ponad dwukrotnie częściej niż papierosy tradycyjne (67,7% wobec 28,1%), co pokazuje, że problem dostępności tych produktów nie ogranicza się wyłącznie do kanałów online. Jednocześnie w sprzedaży Internetowej e-papierosy zdecydowanie dominują, odpowiadając za 93,5% wskazań, przy braku wskazań zakupu papierosów tradycyjnych w tym kanale sprzedaży. Pozostałe kategorie produktów, takie jak tytoń do skręcania, tytoń do podgrzewania czy saszetki nikotynowe, odgrywają marginalną rolę we wszystkich analizowanych kanałach sprzedaży.
Źródło: badanie STOP18!, czerwiec 2026
STOP18! Przypomina, że obowiązujące w Polsce przepisy jasno i wprost zabraniają sprzedaży wyrobów tytoniowych i nikotynowych przez Internet. Wszelkie oferty sprzedaży takich wyrobów pojawiające się w Sieci są naruszeniem przepisów polskiego prawa. W Polsce obowiązuje zakaz sprzedaży wyrobów tytoniowych (papierosów, tytoniu do skręcania, tytoniu do podgrzewania itd.) oraz wyrobów nikotynowych (e-papierosów, saszetek nikotynowych i innych wyrobów) osobom poniżej 18 roku życia. Od lipca 2025 r. zakazana jest także sprzedaż osobom niepełnoletnim saszetek nikotynowych i e-papierosów bez nikotyny. Powyższe zakazy obejmują również sprzedaż na odległość, czyli poprzez Internet i inne formy sprzedaży zdalnej, niezależnie od wieku kupującego.
O badaniu
Badanie zostało przeprowadzone w czerwcu 2026 roku metodą CAWI (ankieta Internetowa) na ogólnopolskiej grupie 310 osób w wieku 16 i 17 lat, które zadeklarowały korzystanie z wyrobów nikotynowych.
W razie pytań zapraszamy do kontaktu z Biurem Prasowym Programu STOP18! pod adresem mailowym: biuro@stop18.pl
***